{"id":3032,"date":"2025-07-24T19:01:25","date_gmt":"2025-07-24T19:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sisdeagro.com\/?p=3032"},"modified":"2025-07-24T19:01:27","modified_gmt":"2025-07-24T19:01:27","slug":"el-hlb-huanglongbin-de-los-citricos-factores-adicionales-de-riesgo-a-al-enfermedad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/fitopatologia\/el-hlb-huanglongbin-de-los-citricos-factores-adicionales-de-riesgo-a-al-enfermedad\/","title":{"rendered":"El HLB (Huanglongbin) de los c\u00edtricos: Factores adicionales de riesgo a al enfermedad"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3032\" class=\"elementor elementor-3032\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-cc34fbf elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"cc34fbf\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c7682df\" data-id=\"c7682df\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c6555ed elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c6555ed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00bfQu\u00e9 es el HLB de los c\u00edtricos?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d793019 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"d793019\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-abdcd75\" data-id=\"abdcd75\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e18398 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e18398\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: left;\">El <a href=\"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/limon-tahiti\/manejo-integrado-del-hlb-o-mal-del-enverdecimiento-de-los-citricos-en-citricos-y-limon-tahiti-parte-i-generalidades-de-la-enfermedad\/\">HLB<\/a> (Huanglongbin) es una enfermedad de origen bacterial, producida por la bacteria <em>Candidatus liberibacter<\/em> la cual entra al sistema vascular de los \u00e1rboles de la familia Rutaceae (o com\u00fanmente llamadas &#8220;c\u00edtricos&#8221;) y produce un efecto coagulante en el floema de los \u00e1rboles produciendo un efecto degenerativo en cascada dado que los \u00e1rboles infectados no pueden alimentarse correctamente. Es a partir de la infecci\u00f3n que transcurre un tiempo bastante variable hasta que el \u00e1rbol puede empezar\u00a0 mostrar los s\u00edntomas caracter\u00edsticos de la enfermedad.\u00a0 Ocurre tambi\u00e9n que la enfermedad es espec\u00edfica para todos los miembros de esta familia y ninguno de ellos presenta inmunidad o resistencia conocida a los efectos de la bacteria.<\/p><p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-47f5c3b\" data-id=\"47f5c3b\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c2aa02 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8c2aa02\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3044\" alt=\"Ps\u00edlido asi\u00e1tico de los c\u00edtricos (Diaphorina citri)\" srcset=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult.jpg 800w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult-300x225.jpg 300w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult-768x576.jpg 768w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult-100x75.jpg 100w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Asian_citrus_psyllid_D._citri_adult-480x360.jpg 480w\" sizes=\"(max-width:767px) 480px, (max-width:800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Ps\u00edlido asi\u00e1tico de los c\u00edtricos (Diaphorina citri)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-c35e7e5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"c35e7e5\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8030975\" data-id=\"8030975\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6b815bc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6b815bc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sintomatolog\u00eda y factores que agravan o aceleran la infecci\u00f3n de HLB en los \u00e1rboles de c\u00edtricos <\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6eb035a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6eb035a\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6ee4d11\" data-id=\"6ee4d11\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-71fcf08 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"71fcf08\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Los s\u00edntomas de la enfermedad son consecuentes con el hecho que los \u00e1rboles no pueden alimentarse plenamente a partir de que se infectan con la bacteria, y es que los s\u00edntomas del HLB una vez que se presenta cada uno, no se detienen y sobre todo se agravan, aunque con manejo integrado pueden detenerse o mitigarse. Los s\u00edntomas inequ\u00edvocos del HLB son los siguientes:<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3df44b0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3df44b0\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-723177e\" data-id=\"723177e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ba8423e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ba8423e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h5>1. Declarada y evidente presencia del vector, <em>Diaphorina citri.<\/em>\u00a0<\/h5><p>Los s\u00edntomas iniciales del HLB pueden confundirse f\u00e1cilmente con varias patolog\u00edas como da\u00f1os radiculares especialmente. Sin embargo, para que se pueda comenzar a descartar cualquier otra patolog\u00eda se debe tener evidencia certera que el vector est\u00e1 presente en el cultivo de c\u00edtricos en cuesti\u00f3n.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-03dd15a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"03dd15a\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-48df237\" data-id=\"48df237\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-80bc9f3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"80bc9f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h5>2. Manifiesta deficiencia de microelementos (inicialmente) y posterior manifiesta deficiencia de macroelementos.<\/h5><p>La deficiencia de los microelemento se observa en las hojas nuevas (brotaci\u00f3n nueva), mientras que la deficiencia de los macroelementos puede observarse en las hojas m\u00e1s viejas. Con el tiempo y si no hay medidas de mitigaci\u00f3n activas que se tomen para supementar la p\u00e9rdida de nutrientes, los \u00e1rboles infectados con HLB muestran deficiencias severas de todos los elementos (micro y macro)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f803bcb elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f803bcb\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0db6b13\" data-id=\"0db6b13\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2409d9a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2409d9a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h5>3. Ramas secas, inicialmente en la copa del \u00e1rbol y luego la marchitez de ramas se extiende por todo el \u00e1rbol.<\/h5><p>La deficiencia de los microelemento se observa en las hojas nuevas (brotaci\u00f3n nueva), mientras que la deficiencia de los macroelementos puede observarse en las hojas m\u00e1s viejas. Con el tiempo y si no hay medidas de mitigaci\u00f3n activas que se tomen para supementar la p\u00e9rdida de nutrientes, los \u00e1rboles infectados con HLB muestran deficiencias severas de todos los elementos (micro y macro)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-9076928 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"9076928\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5426922\" data-id=\"5426922\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-638e010 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"638e010\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h5>4. Ca\u00edda de fruta verde, y a veces deforme.\u00a0<\/h5><p>Cuando la enfermedad avanza y no se aplica ninguna medida de mitigaci\u00f3n, que b\u00e1sicamente consiste en suplementaciones via foliar de nutrientes y control del vector, los \u00e1rboles comienzan a abortar frutos prematuramente, dado que al da\u00f1arse el floema se interrumpe tanto el transporte de carbohidratos como el transporte de productos hormonales con lo que el \u00e1rbol detecta se\u00f1ales hormonales an\u00f3malas que causan la abscici\u00f3n de frutos (ca\u00edda prematura)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4a801d6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4a801d6\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-979ed03\" data-id=\"979ed03\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6124b04 elementor-widget elementor-widget-image-gallery\" data-id=\"6124b04\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image-gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-gallery\">\n\t\t\t\n\t\t\t<style type='text\/css'>\n\t\t\t\t#sc_gallery-1 {\n\t\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t\t}\n\t\t\t\t#sc_gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\t\twidth: 19.99%;\n\t\t\t\t}\n\t\t\t\t#sc_gallery-1 img {\n\t\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t\t}\n\t\t\t\t\/* see sc_gallery() in functions\/theme-shortcodes.php *\/\n\t\t\t<\/style>\n\t\t<div id='sc_gallery-1' class='gallery galleryid-3032 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail file element_classes gallery-default'><dl class='gallery-item'  data-title='h10' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h10\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA3OCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oMTAuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNjEyNGIwNCJ9\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h10.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h10-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h9' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h9\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA3OSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oOS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h9.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h9-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h8' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h8\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4MCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oOC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h8.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h8-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h7' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h7\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4MSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oNy5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h7.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h7-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h6' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h6\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4MiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oNi5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h6.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h6-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'  data-title='h5' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h5\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4MywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oNS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h5.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h5-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h4' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h4\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4NCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oNC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h4.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h4-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h3' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h3\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4NSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oMy5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h3.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h3-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h1' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h1\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4NiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oMS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><dl class='gallery-item'  data-title='h2' data-description=''><div class='gallery-item-wrapper'>\n\t\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6124b04\" data-elementor-lightbox-title=\"h2\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzA4NywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3Npc2RlYWdyby5jb21cL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzA3XC9oMi5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2MTI0YjA0In0%3D\" href='https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h2.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/h2-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t\t<\/dt><\/div><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50b6b8a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"50b6b8a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Estas son fotograf\u00edas de \u00e1rboles afectados por HLB que tienen una respuesta t\u00edpica a la infecci\u00f3n de <em>Candidatus liberibacter<\/em> por lo que las deficiencias son generalizadas en en todo el \u00e1rbol.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-13fc4ac elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"13fc4ac\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ab02630\" data-id=\"ab02630\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8198666 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8198666\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Factores de riesgo que agravan la enfermedad o aceleran la infecci\u00f3n de los \u00e1rboles con HLB.<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1c0d595 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1c0d595\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-13a0a94\" data-id=\"13a0a94\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-058f4bd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"058f4bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Existen dos factores b\u00e1sicos que \u00b4disparan\u00b4 la enfermedad o asimismo la agravan puesto que aunque la bacteria no puede estudiarse in vitro -por lo que no se conoce realmente su tasa de replicaci\u00f3n en el tejido de los \u00e1rboles , por ejemplo-, estos factores que se mencionan a continuaci\u00f3n se han detectado como de alto riesgo que agravan o aceleran la enfermedad en s\u00ed.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6e1fdc3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6e1fdc3\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3b8feee\" data-id=\"3b8feee\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7950b72 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7950b72\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>1. Alta presencia del vector <em>Diaphorina citri\u00a0<\/em><\/h3><p>La principal condici\u00f3n que dispara la infecci\u00f3n de la enfermedad y la manifestaci\u00f3n m\u00e1s temprana que tarde de las s\u00edntomas es una alta poblaci\u00f3n de <em>Diaphorina citri<\/em>.\u00a0 Es as\u00ed que principalmente y haciendo referencia a una enfermedad que no tiene cura, lo primario es NO DEJAR QUE LA INFECCI\u00d3N LLEGUE, por consiguiente y lo consecuente ser\u00eda NO DEJAR QUE EL VECTOR LLEGUE, pues es un vector espec\u00edfico de las rut\u00e1ceas y todos los hospederos son de la misma familia. Sin embargo y de tal manera, dado que no es posible eliminar la posibilidad que el vector llegue al cultivo es imprescindible dise\u00f1ar un plan <a href=\"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/tag\/manejo-integrado-de-plagas\/\">MIPE<\/a> adecuado a las condiciones de agroclimatol\u00f3gicas del sitio del culitvo que mitiguen con eficiencia la presencia de dicho ps\u00edlido.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-19b03d8\" data-id=\"19b03d8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f52ff5 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"2f52ff5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.zerimarlaboratoire.com\/predicts-plant-diseases-item\/diaphorina-citri-en-naranjo\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"777\" height=\"533\" src=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3124\" alt=\"Sisdeagro SAS } Diaphorina citri vector de HLB o Huanglongbin\" srcset=\"https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri.jpg 777w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri-300x206.jpg 300w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri-768x527.jpg 768w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri-109x75.jpg 109w, https:\/\/sisdeagro.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Diaphorina-citri-480x329.jpg 480w\" sizes=\"(max-width:767px) 480px, (max-width:777px) 100vw, 777px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Cr\u00e9ditos de la imagen: https:\/\/www.zerimarlaboratoire.com\/predicts-plant-diseases-item\/diaphorina-citri-en-naranjo<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a4b4228 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a4b4228\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-21ae956\" data-id=\"21ae956\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2d857f5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2d857f5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>1. Estado fisiol\u00f3gico del cultivo <em>\u00a0<\/em><\/h3><p>En resumen, la condici\u00f3n que produce el HLB es de una malnutrici\u00f3n profunda y progresiva, lo que implica que cada dia que pase, los \u00e1rboles ir\u00e1n perdiendo la capacidad de alimentarse que ten\u00edan antes de infectarse. Es as\u00ed que para cultivadores que est\u00e9n en zonas de riesgo (y los que no, tambi\u00e9n) deben implementar un<a href=\"\/en\/servicios\/elaboracion-de-planes-de-fertilizacion\/\"> plan de fertilizaci\u00f3n<\/a> robusto y adecuado para anticiparse a una potencial infecci\u00f3n de <em>Candidatus liberibacter.<\/em>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-29ab19b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"29ab19b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-785d0f9\" data-id=\"785d0f9\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-980c79d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"980c79d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En resumen y dado que no hay cura conocida para el HLB o mal del enverdecimiento de los c\u00edtricos, lo m\u00e1s adecuado es equilibrar el esfuerzo entre planes fitosanitarios adecuados y reforzar la nutrici\u00f3n del cultivo de manera integral.<\/p><p>Cont\u00e1ctenos para mayor informaci\u00f3n sobre manejo de plantaciones en Colombia infectadas con HLB.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El HLB (Huanglongbin) es una enfermedad de origen bacterial, producida por la bacteria Candidatus liberibacter la cual entra al sistema vascular &#8230;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3033,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[53,104,45,14,86],"class_list":["post-3032","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fitopatologia","tag-cultivo-de-citricos","tag-fitosanidad","tag-hlb","tag-limon-tahiti","tag-nutricion-vegetal-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3032"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3032\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sisdeagro.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}